Cumhurbaşkanı Erdoğan, COP31 Liderler Zirvesi Açılış Programı’nda yaptığı konuşmada, “Enerjiden sanayiye, ulaştırmadan tarıma kadar tüm sektörlerimizi karbonsuzlaştırma rotasında yeniden yapılandırıyor, ekonomimizin bütün sektörlerinde yeşil dönüşümü esas alıyoruz. Yenilenebilir enerji yatırımlarımızı artırıyor, enerji verimliliğini yükseltiyor, temiz ulaşım çözümlerini yaygınlaştırıyoruz” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi Açılış Programı’na katıldı.
Zirve dolayısıyla konuk devlet ve hükûmet başkanlarını Türkiye’de ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, COP31 kapsamında yapılacak istişarelerin ve alınacak kararların tüm ülkeler ve insanlık için hayırlı olmasını diledi.
Konferansa verdiği desteklerden dolayı BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e, COP31 için geliştirdikleri özgün ortaklık modeli için Avustralya Başbakanı Anthony Albanese’ye, bir önceki COP başkanlıklarından edindikleri tecrübeleri kendileriyle paylaşan Brezilya ve Azerbaycan’a teşekkür eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle konuştu: “Türkiye olarak COP Liderler Zirvesi’ne ilk kez ev sahipliği yapmanın haklı gururunu yaşıyoruz. COP31’i gerek çalışma ve etkinlik alanları gerekse kapsam ve içerik bakımından Anadolu’nun zenginliğini yansıtacak şekilde tasarladık. Mavi ve yeşil bölgedeki salonlara tarihimizdeki büyük şahsiyetlerin, kültür mirasımızın eşsiz güzelliklerinin, tabiat varlıklarımızın isimlerini verdik. Barış Adası’ndan Sıfır Atık Köylerine, sergi ve panellerden açık hava etkinliklerine, söyleşilerden film gösterileri, uygulama atölyeleri ve canlı performanslara kadar konferansın en verimli şekilde geçmesi için özel bir gayret gösterdik. Düşük emisyonlu ulaşım, sıfır atık, su ve enerji verimliliği ile karbon dengeleme uygulamalarını bütüncül bir biçimde uygulayarak COP31’in çevreye etkisini en aza indirdik. ‘Dünya Ortak Evimiz’ temasıyla düzenlediğimiz kısa film yarışmasının ödüllerini de inşallah 14 Kasım’da takdim edeceğiz. Her yönüyle dolu dolu geçmesini ümit ettiğimiz COP31’e emek veren tüm kurumlarımızı, katkı sunan herkesi bugün bir kez daha tebrik ediyorum. Konferansın iklim kriziyle mücadelede yeni bir dönüm noktası olmasını temenni ediyorum. İnşallah sizlerin de destekleriyle bunu başaracağımıza yürekten inanıyorum.”
“İNSANLIK AŞIRI TÜKETİM HIRSININ DA ETKİSİYLE TARİHİNİN EN DERİN VAROLUŞ KRİZLERİNDEN BİRİNİ YAŞIYOR”
Çevre duyarlılığının bütün kadim medeniyetlerin, bütün köklü kültürlerin, bütün dinlerin ortak hassasiyetlerinden biri olduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu ifadeleri kullandı: “İnsanlık olarak evimizin tek bir çatısı vardır. O da gökyüzüdür. İnsanlık olarak evimizin tek bir bahçesi vardır. O da yeryüzüdür. Şunu da açık açık söylemek isterim ki bizim başka bir gökyüzümüz, başka bir yeryüzümüz, denizlerimiz, okyanuslarımız, ormanlarımız yoktur. Ancak bugün insanlık aşırı tüketim hırsının da etkisiyle belki de tarihinin en derin varoluş krizlerinden birini yaşıyor. Küresel ısınmadan biyolojik çeşitliliğin yok olmasına, doğal kaynakların ölçüsüz tüketiminden gıda güvenliğinin tehlikeye düşmesine, ekolojik tahribattan ani ve yıkıcı iklim hadiselerine ciddi sorunlarla yüzleşiyoruz. Yanan bir ormanın, kuruyan bir ırmağın, kirlenen bir denizin, kesilen bir ağacın gezegenin tamamının canını yaktığını hepimiz çok iyi biliyoruz. Akdeniz Havzası’ndan Afrika’ya, Asya’dan Pasifik’in küçük ada devletlerine kadar hiçbir ülke bundan azade değildir.”
“ÖRNEK OLMASI AMACIYLA BİR UYGULAMA COP’U HEDEFLEDİK”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 31 yıl önce Berlin’de düzenlenen ilk COP toplantısından bu yana önemli bir mesafe kat edildiğini belirterek, aldıkları sayısız kararın bugün iklim değişikliğiyle mücadele fikrini tüm insanlığın gündemine dahil ettiğini söyledi.
Fikri zemindeki bu başarının uygulama noktasında aynı neticeyi vermediğini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti: “Oysa Paris Anlaşması’nda belirlenen hedeflere ulaşmadığımız her dakika, karşı karşıya olduğumuz risk ve maliyetler artıyor. Önümüzde iki seçenek var. Ya zorluklara bakıp şikâyet edeceğiz ya da umuda sarılıp harekete geçeceğiz. Biz karanlığa yumruk sallamak yerine mum yakmayı tercih ettik. Türkiye olarak COP31 Başkanlığını tam da bu anlayışla üstlendik. Konferansın sonraki organizasyonlar için de örnek olması amacıyla bir uygulama COP’u olmasını hedefledik. Bizimle aynı kararlılıkta hareket eden Avustralya, tesis ettiğimiz özgün ortaklığın bu konuda önemli bir fark oluşturacağına inanıyorum. Birbirinden binlerce kilometre uzakta olan iki ülkenin başarılı iş birliği iklim değişikliğiyle mücadeleye yeni bir soluk kazandıracaktır.”
“2053 NET SIFIR EMİSYON HEDEFİMİZ DOĞRULTUSUNDA YEŞİL KALKINMA YOLCULUĞUMUZU KARARLILIKLA SÜRDÜRÜYORUZ”
Konferansa ev sahipliği yapan Antalya’nın, köklü tarihinde pek çok kültürü ve medeniyeti bağrında harmanlamış bir şehir, Türkiye’nin de binlerce yıllık tarihiyle medeniyetler beşiği olan bir ülke olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bizim medeniyetimizin merkezinde tabiata saygı vardır, yeryüzü korunup kollanması gereken mukaddes bir emanettir” ifadesini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Biz bir karıncayı incitmeyi bile kul hakkı sayan, ‘yarın kıyametin kopacağını bilseniz dahi elinizdeki son fidanı toprağa dikin’ anlayışını düstur edinen bir milletiz” diye konuştu.
“Yaş kesen baş keser” atasözüyle, sağlıklı bir ağacı yok yere kesmenin bir insanı öldürmekle eşdeğer olduğunun ifade edildiğini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, ekmeği bereket, suyu aziz, ağacı, hayat olarak gören bir kültürün, çevre ve iklim politikalarının pusulası olduğunu dile getirdi.
Türkiye olarak meseleye bu nazarla baktıklarını dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, iklim değişikliğiyle mücadelede mesuliyetleri layıkıyla yerine getirdiklerini, sorunun değil çözümün parçası olmaya gayret ettiklerini vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti: “Kalkınma hedeflerimizi ve enerji güvenliğimizi planlarken çevresel faktörleri en ince ayrıntısına kadar gözetiyoruz. ‘2053 Net Sıfır Emisyon’ hedefimiz doğrultusunda Yeşil Kalkınma yolculuğumuzu kararlılıkla sürdürüyoruz. Enerjiden sanayiye, ulaştırmadan tarıma kadar tüm sektörlerimizi karbonsuzlaştırma rotasında yeniden yapılandırıyor, ekonomimizin bütün sektörlerinde yeşil dönüşümü esas alıyoruz.”
Yenilenebilir enerji yatırımlarını artırdıklarını, enerji verimliliğini yükselttiklerini, temiz ulaşım çözümlerini yaygınlaştırdıklarını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, kurulu elektrik gücünde yenilenebilir enerji kaynaklarının payını yüzde 60’ın üzerine çıkardıklarını bildirdi.
“SIFIR ATIK HAREKETİNDE ULUSAL GERİ KAZANIM ORANIMIZ, 2025 YIL SONU İTİBARIYLA YÜZDE 40’A YAKLAŞTI”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, yürürlüğe koydukları İklim Kanunu ile bu yapısal dönüşümün hukuki ve kurumsal zeminini güçlendirdiklerinin altını çizerek başlattıkları su verimliliği seferberliğiyle yaşam kaynağı olan suyun her damlasını koruma altına aldıklarına dikkati çekti.
11 Kasım’ı Millî Ağaçlandırma Günü ilan ederek ülke genelinde her yıl milyonlarca tohumu ve fidanı toprakla buluşturduklarını anımsatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, COP31 Başkanlığı kapsamındaki iklim eylem dönemini de bu kuşatıcı anlayışla hazırladıklarını dile getirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Uluslararası Enerji Ajansı ve Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı ile stratejik ortaklık tesis ettiklerini, bu uzmanlık kuruluşlarının çalışmalarını COP31 gündemiyle buluşturarak, uygulama hedeflerinin temeli hâline getirdiklerini belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: “Temiz enerji dönüşümünden sıfır atığa, gıda güvenliğinden sanayileşmeye, iklime dirençli şehirlerden okyanusların korunmasına uzanan 10 adet öncelikli alanda somut ilerlemeler sağlamayı hedefliyoruz. Evvela önümüzdeki 10 yıl içinde elektrik kullanım oranımızın yüzde 50 artırılmasını, atık üretimindeki artışın yarıya indirilmesini ve sanayide döngüsel malzeme kullanımının yaygınlaştırılmasını amaçlıyoruz. Bu noktada, eşim Emine Erdoğan’ın öncülüğünde Türkiye’de filizlenip küresel bir çevre girişimine dönüşen Sıfır Atık hareketine ayrı bir parantez açmak isterim. Hareketin başladığı 2017’de yüzde 13 civarında olan ulusal geri kazanım oranımız, 2025 yıl sonu itibarıyla yüzde 40’a yaklaştı. 90 milyon ton atık ekonomimize kazandırıldı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun kararıyla 30 Mart’ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edilmesi ise ortak mücadelemizin küresel bir kazanıma dönüşebildiğinin en güzel örneği oldu. İnşallah burada durmayacak, sıfır atık hedefine ulaşıncaya kadar emek vermeye çaba göstermeye devam edeceğiz.”
“PASİFİK ÜLKELERİNİN İHTİYAÇLARINI GÜNDEME TAŞIMAYI BİRİNCİL SORUMLULUK OLARAK BELİRLEDİK”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, enerji dönüşümü başlığında enerji güvenliğini ve ülkelerin farklı kalkınma ihtiyaçlarını gözeten adil bir politikanın hâkim olmasını istediklerini vurgulayarak, iklim eyleminin başarısının, belirlenen hedefleri gerçekleştirecek koşulların sağlanmasına bağlı olduğunu söyledi.
İklim değişikliğine en az etki eden ülkelerin, çoğu zaman en ağır bedelleri ödediği gerçeğinin akılda tutulması gerektiğine işaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Özellikle en az gelişmiş ülkelerin ve gelişmekte olan küçük ada devletlerinin finansmana, teknolojiye ve kapasite geliştirme imkânlarına erişimi kolaylaştırılmalıdır” dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, iklim finansmanının daha ulaşılabilir, öngörülebilir ve ihtiyaçlara cevap verebilir hâle getirilmesi gerektiğinin altını çizerek küresel karbon bütçesini tarihsel olarak tüketen gelişmiş ülkelerin, emisyon azaltımında ve finansmanda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirtti.
Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkının korunması, iklim krizinin bedelini en ağır şekilde ödeyen kırılgan ekonomiler ve toplumların desteklenmesinin önemine vurgu yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bu alanda açığı kapatabilmek maksadıyla, iklim uygulama köprüsü girişimini bir model olarak uyguladık ve geçtiğimiz eylül ayında açıkladık. BRIDGE adını verdiğimiz bu girişimle yerel ihtiyaçları somut yatırımlarla bir araya getirmeye amaçlıyoruz” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, bir diğer önemli hususun “kapsayıcılık” olduğunu ifade ederek şunları kaydetti: “Pasifik ülkelerinin ihtiyaçlarını daha görünür kılmayı, bunları gündeme taşımayı birincil sorumluluk olarak belirledik. COP31 sürecini Fiji ve Tuvalu’da yapılan hazırlık toplantılarıyla diğer COP’lardan farklı bir şekilde dizayn ettik. Sizlerin de katkılarıyla, deniz seviyesindeki artıştan en çok etkilenecek ülkelerin sesini, Antalya’dan tüm dünyaya duyuracağımıza inanıyorum. Şu gerçeğin hepimiz bilincindeyiz, ‘böyle gelmiş böyle gider’ diyemeyiz. Eli kolu bağlı oturamayız. Çiftçilerimizin üretim imkânlarını ve milyonlarca insanın sağlıklı gıdaya erişimini etkileyen kuraklık, toprak kaybı ve aşırı hava olaylarına karşı uluslararası farkındalığı artırmak durumundayız. Temiz teknolojilerin yaygınlaşması, yatırım imkânlarının geliştirilmesi ve sanayicimizin, sanayimizin rekabet gücünün artırılması fevkalade önemlidir. Şehirlerimizde iklim risklerine karşı daha dayanıklı altyapılar daha verimli binalar ve sürdürülebilir yaşam alanları inşasına odaklandık.”
Yerel yönetimlerin finansmana erişiminin dönüşümün başarısında belirleyici olacağını söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “İklim değişikliğiyle mücadelemiz, maalesef, uluslararası sistemin daha çetin sorunlarla boğuştuğu bir döneme denk geliyor. Savaşlar, krizler, göçler, açlık ve yoksulluk, uluslararası dayanışmaya duyulan ihtiyacı günden güne artırıyor” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, silahlı çatışmaların yol açtığı ağır faturayı insanların yanı sıra tabiatın da ödediğini vurguladı.
Bunun en canlı örneğinin Gazze olduğuna işaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerine şöyle devam etti: “Birleşmiş Milletler Genel Kurulu hitabımda da vurguladığım gibi Gazze’de sadece bir soykırım değil, aynı zamanda bir çevre-kıyım yaşanmıştır. Gazze’de asırlık zeytin ağaçları kesildi. Biz bugün zeytin ağacı diktik. Asırlık zeytin ağaçları kesilirken toprak kirletildi, su kirletildi, şehirler devasa birer enkaz yığınına çevrildi. Biz, bugün İsrail’den konteyner istiyoruz ama şu anda Gazze’deki Filistinli kardeşlerimiz ne yazık ki çamur batağının içerisindeki çadırlarda yaşamaya mahkûm edildiler. Bunlar insan değil mi? Bu insanlara bir çadır dahi layık görülmüyor mu? Konteyner göndermek istiyoruz, müsaade edilmiyor. Son birkaç gündür Gazze’den yine yürek yakan haberler geliyor. Gazze’de yok edilen altyapı, aşırı yağışlar ve sel felaketiyle birleşince on binlerce çadır, barınak sular altında kaldı. Altına sığınabilecekleri hiçbir çatısı olmayan yüz binlerce Gazzeli kardeşimiz, özellikle tir tir titreyen masum çocuklar, suların içinde, bu kış koşullarında, çoğu zaman anne-babasız olarak hayatta kalma mücadelesi veriyor. Şunu burada açık yüreklilikle ifade etmek durumundayım. İnsanlık için utanç verici böyle bir tabloyu gören, bilen, şahit olan hiç kimse sorumluluktan kurtulamaz.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Antalya’dan hep birlikte, insanlığın ortak vicdanına tercüman olarak çağrı yapmak gerektiğinin altını çizerek, “Gazzeli çocukların dramı üzerinden güç gösterisi yapmak, bakın çok açık konuşuyorum, zayıflıktır, acizliktir, hepsinden öte vicdansızlıktır. Bölgeye insani yardımların geçişine derhâl izin verilmeli, bu tecrit politikası son bulmalı, bu zulüm, bu gaddarlık artık sona ermeli ve erdirilmelidir. Gelin, Antalya’dan tüm dünyaya güçlü bir irade sergileyelim. Adaletle paylaşalım, dayanışmayla üretelim, kararlılıkla uygulayalım. Bu hafta yapacağımız istişarelerle bu konferansın uzlaşı ve somut ilerleme açısından güçlü bir örnek teşkil etmesini sağlayalım. Daha önemlisi, ekolojiyi ekonomiye feda eden tamahkâr zihniyete artık dur diyelim” ifadelerini kullandı.
“TÜRKİYE OLARAK, BUGÜN BİR YOL AÇIYOR, ÇOK ANLAMLI BİR HEDEF BELİRLİYORUZ”
İnsanlık olarak bugün asıl ihtiyaç duyulanın insan ve tabiat arasında imzalanacak evrensel merhamet mutabakatı olduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: “Dünya yaşanamaz bir yer olmadan, gelecek nesillere bırakacağımız en kıymetli miras daha temiz, daha yeşil ve daha adil bir dünya olacaktır. Biz Türkiye olarak bugün, bir yol açıyor, çok anlamlı bir hedef belirliyoruz. İnanıyorum ki, istikbalimizin teminatı olan gençler, bizim açtığımız yoldan yürüyerek, bu hedefe doğru emin adımlarla ilerleyecek, liderler olarak siyasi düzeyde göstereceğimiz kararlılık ise bu kutlu yolculukta gençlerimizin önünü açacak. Her birinize insanlık adına son derece önemli bu hedefe gönül verdiğiniz, samimiyetle destek verdiğiniz için şimdiden teşekkür ediyorum. Rabb’im yolumuzu, bahtımızı açık etsin diyorum. Bu düşüncelerle COP31’in hepimiz için bir kez daha hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum. COP32 başkanlığını üstlenecek olan Etiyopya’ya şimdiden başarılar diliyor, hepinizi sevgiyle saygıyla muhabbetle selamlıyorum.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, COP31 Liderler Zirvesi’ne katıldı
Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde Antalya’da başladı.
Antalya EXPO alanında düzenlenen zirvede konuk liderleri, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres karşıladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve BM Genel Sekreteri Guterres, zirveye katılan liderlerle ayrı ayrı fotoğraf çektirdi. Resmî karşılama töreninin ardından aile fotoğrafı çekimi gerçekleştirildi.
Salona, eşi Emine Erdoğan ve BM Genel Sekreteri Guterres ile yan yana giren Cumhurbaşkanı Erdoğan, katılımcıları selamladı.
Programda, Anadolu Ateşi, Türkiye’nin yedi bölgesinden halk oyunlarını tek bir koreografide birleştirdiği gösterisini sergiledi.
Zirve öncesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ve BM Genel Sekreteri Guterres, 11 Kasım Millî Ağaçlandırma Günü dolayısıyla 81 ilde eş zamanlı yapılan ağaçlandırma etkinliği kapsamında, zirve alanına zeytin fidanı dikti. Programda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da yer aldı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün vefatının 88. yılı nedeniyle Anıtkabir’de düzenlenen anma törenine katıldı.
Anıtkabir’deki tören, devlet erkânının Aslanlı Yol’da yürüyüşü ile başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığındaki heyet, Anıtkabir’de saat 09.05’te Atatürk’ün mozolesine çelenk koyarak saygı duruşunda bulundu.
İstiklal Marşı’nın okunmasının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan, Misak-ı Millî Kulesi’ne geçerek Anıtkabir Özel Defteri’ni imzaladı ve şunları yazdı:
“Aziz Atatürk, ebedi aleme irtihalinizin 88’inci seneidevriyesinde zatıalinizi, silah arkadaşlarınızı, İstiklal Harbi’ni sevk ve idare eden Gazi Meclisimizin muhterem üyelerini, vatanımızın ebedi varlık mühürleri olan şehitlerimizi ve milletimiz için ağır bedeller ödeyen gazilerimizi rahmetle anıyoruz. Bölgemizin ve dünyanın krizlerle boğuştuğu bu zorlu dönemde, Türkiye Cumhuriyeti’ni 86 milyon ferdiyle daha müreffeh bir geleceğe taşımak için tüm imkanlarımızı harekete geçirmiş durumdayız. Milletimizle hedef ve ülkü birliği içinde, şehit ve gazilerimizin mukaddes emaneti olan bu cennet vatanı ihya etmeye kararlılıkla devam edeceğiz. Ruhun şad olsun.”
“Azerbaycan ile kardeşliğimiz müşterek bir dilin, tarihin ve kültürün çok daha ötesindedir”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev gerçekleştirdiği ortak basın toplantısında, “Kardeşliğimiz müşterek bir dilin, tarihin ve kültürün çok daha ötesindedir. Bakü’nün sevincini, Ankara’nın sevinci Suşa’nın gururunu bütün milletimizin gururu bilmemiz bundandır” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Şuşa kentinde gerçekleştirdikleri ikili görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.
Karabağ Zaferi’nin 6. seneidevriyesinde Azerbaycan’da olmanın bahtiyarlığı içinde olduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Dilimizde işlenen en aziz bir söz gibi, canımızı ısındıran ocak gibi, köz gibi. En kokulu güllerle demetlenen Şuşa’mız” dizelerini dile getirdi.
“TÜRKİYE İLE AZERBAYCAN ARASINDAKİ MÜNASEBETLER TARİHİN TÜRLÜ İMTİHANLARINDAN GEÇEREK BUGÜNKÜ İLERİ SEVİYESİNE ULAŞMIŞTIR”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, tarih, tabiat ve kültür şehri güzel Şuşa’da olmaktan memnuniyet duyduğunu belirterek, şöyle konuştu: “Karabağ’ın azatlığı uğruna canlarını feda eden tüm şehitlerimizi minnetle hürmetle yâd ediyorum. Gazilerimize şükranlarımı sunuyorum. Cenabı Allah’tan kendilerine sağlık, afiyet ve hayırlı ömürler niyaz ediyorum. İlham kardeşimin dirayetli liderliğinde yekvücut olan Azerbaycan halkı, büyük bir kahramanlıkla Karabağ’ı yeniden hürriyetine kavuşturmuştur. Bu şanlı zafer, Azerbaycan’ın haklı davasının en güzel tezahürü, tüm Türk coğrafyasının övünç kaynağı olmayı sürdürüyor. Hepinizin bildiği üzere Türkiye ile Azerbaycan arasındaki münasebetler tarihin türlü imtihanlarından geçerek bugünkü ileri seviyesine ulaşmıştır. ‘Bir millet, iki devlet’ şiarıyla tarif ettiğimiz bu gönül birliği müşterek mazimizden aldığı kuvvetle yarınlarımıza ışık tutan sönmez bir meşaledir.”
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşliğin müşterek bir dilin, tarihin ve kültürün çok daha ötesinde olduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: “Bakü’nün sevincini Ankara’nın sevinci, Şuşa’nın gururunu bütün milletimizin gururu bilmemiz bundandır. 15 Haziran 2021 günü Şuşa’da imzaladığımız beyannameyle müttefiklik bağıyla tahkim ettiğimiz bu kardeşliğimizi zayıflatmak isteyenler, dün olduğu gibi bugün de yarın da emellerine asla ulaşamayacaktır. Cenabıhakk’ın izniyle beraberliğimiz her zaman kaim olacaktır. Biz bu vizyonu aynı zamanda Türk dünyasında hâkim kılmak için de var gücümüzle çalışıyoruz. Türk Devletleri Teşkilatımızın bugün ulaştığı ileri seviye ortak irademizin ve gayretlerimizin en somut neticesidir. Bu vesileyle dönem başkanlığı süresince Türk dünyasının birlik ve dirliği için sergilediği gayretler dolayısıyla Azerbaycan’a teşekkür ediyorum. İnşallah biz de dönem başkanlığımız sırasında teşkilatın daha etkin, daha kurumsal bir yapıya kavuşması için çaba göstereceğiz.”
“YENİDEN İNŞA VE KALKINMA ÇABALARINA KATKI SUNMAYA DEVAM EDECEĞİZ”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan’ın 44 günlük vatan muharebesiyle öz topraklarını işgalden kurtarmasının Güney Kafkasya’da yeni bir dönemin kapısını araladığını dile getirdi.
“Bugün önümüzde duran vazife, meydanlarda kazanılan zaferi kalıcı barış ve istikrarla taçlandırmaktır. Biz, Azerbaycan’ın haklı mücadelesini sahiplendiğimiz gibi, bölgemizde kalıcı barışın tesisine yönelik samimi gayretlerini de destekliyoruz” ifadelerini kullanan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Karabağ’ın yeniden imarı ve bölgenin eski canlılığına kavuşturulması için Azerbaycan’ın ortaya koyduğu gayretleri büyük takdirle takip ettiklerini bildirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerine şöyle devam etti: “Karabağ’da yeniden tüten her ocak, yükselen her eser ve ihya edilen tarihî miras Azerbaycan halkının geleceğe olan inancını gösteriyor. İnşallah bu yolda tecrübemizi paylaşmaya, yeniden inşa ve kalkınma çabalarına katkı sunmaya devam edeceğiz. İşte Cebrayıl’da Türkiye-Azerbaycan Uluslararası Ormancılık Eğitim Merkezi ve Fidanlık Tesisini kazandırmanın gururunu yaşadık. Tarım ve Orman Bakanlığımızın katkılarıyla kurulan bu tesis Türkiye ile Azerbaycan işbirliğinin yeni bir nişanesi olmuştur. Ayrıca, Ağdam’da 14 bin 500 metrekare büyüklükteki 40 derslikli okulumuzun inşasına da başlandı. İnşallah gelecek sene İlham kardeşimle birlikte açılışını yapacağız.”
Fuzuli Uluslararası Havalimanı’ndan Şuşa şehrine gelirken yedi ayrı tünelden geçtiklerine dikkati çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bu yedi tünel bölgede altyapı inşasının ne denli başarılı olduğunu ortaya koyuyor. Şuşa’ya gelirken nereden nereye geldik, bunu görmenin bahtiyarlığı içerisindeyiz. İnanıyorum ki bir başka gelişimizde Şuşa çok daha farklı olacak. Fuzuli, bir başka farklı olacak. Çünkü bu işe inanmış, başını koymuş bir lider var, bir kadro var. Bu lider, bu kadro aynı inançla, aynı kararlılıkla yoluna devam ediyor. Karabağ Zaferi’ni canları ve kanlarıyla tarihimize nakşeden aziz şehitlerimizi bir kez daha rahmetle yâd ediyorum. Kahraman gazilerimize şükranlarımı sunuyor, Azerbaycanlı kardeşlerimin bu şanlı zaferini bir kez daha canı gönülden tebrik ediyorum. Türkiye ve Türk milleti olarak her zaman yanınızda olmaya, kederinizi kederimiz, sevincinizi sevincimiz bilmeye devam edeceğiz.” dedi.
Konuşmasının sonunda, Bahtiyar Vahabzade’nin “Birdir bizim her halimiz, sevincimiz, melalimiz. Bayraklarda hilalimiz, Azerbaycan-Türkiye” dizelerini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi: “Rabbim ay yıldızlı al bayrağımız ile şanlı Azerbaycan bayrağının göklerde ilelebet yan yana dalgalanmasını nasip eylesin. 9 Kasım Devlet Bayrak Günü’nü en kalbi duygularımla kutluyorum. Buradan kardeş Azerbaycan halkına selam ve muhabbetlerimi yolluyorum. İlham kardeşime sıcak ev sahipliği için tekrar teşekkür ediyorum.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev konuşmalarının ardından tokalaştı ve birbirlerinin elini havaya kaldırarak poz verdi.
AZERBAYCAN CUMHURBAŞKANI ALİYEV: “BİRLİĞİMİZ VE KARDEŞLİĞİMİZ SARSILMAZDIR. BUNU SARSMAK İSTEYENLER ARZULARINA HİÇBİR ZAMAN ULAŞAMAYACAKTIR”
Basın toplantısında, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Zafer Günü’nde kendileriyle birlikte olmasının Azerbaycan halkını sevindirdiğini belirten Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, “Türkiye ve Azerbaycan halkları kardeş halklardır. Dünyada bizim kadar birbirine bağlı halklar ve devletler yoktur. Bu bizim büyük servetimizdir. Şuşa Beyannamesi yalnızca bu tarihî ve kültürel ilişkileri resmi bir çerçeveye oturtmuştur. Bizi birleştiren ortak tarihimiz, etnik köklerimiz, dilimiz, edebiyatımız ve manevi değerlerimizdir. Bu büyük bir servettir. Bugün devletlerarası ilişkiler de bu servet ve güçlü temel üzerinde gelişmektedir” diye konuştu.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, “Birliğimiz ve kardeşliğimiz sarsılmazdır. Bunu sarsmak isteyenler arzularına hiçbir zaman ulaşamayacaktır. Biz iki halk, her şeyden önce de iki lider olarak bu serveti koruyoruz. Hiç kimsenin aramıza girmesine ya da kendi kişisel çıkarları uğruna birliğimize, kardeşliğimize ve dayanışmamıza gölge düşürmesine izin vermeyiz” dedi.
Basın toplantısının ardından, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Şuşa Kalesi, Hankendi Zafer Anıtı, Hocalı Soykırım Anıtı ve müzeyi ziyaret etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Azerbaycan’daki programları kapsamında Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev ile eşi Mihriban Aliyeva tarafından onurlarına verilen resmî akşam yemeğine katıldı.
Size daha iyi hizmet sunabilmek amacıyla çerezleri kullanıyoruz. Çerezler Hakkında Aydınlatma Metni için tıklayınız. Bu siteyi kullanmaya devam ederseniz, Gizlilik ve Çerez Politikamızı kabul etmiş olursunuz.
Size daha iyi hizmet sunabilmek amacıyla çerezleri kullanıyoruz. Çerezler Hakkında Aydınlatma Metni için tıklayınız. Bu siteyi kullanmaya devam ederseniz, Gizlilik ve Çerez Politikamızı kabul etmiş olursunuz.
Gerekli cookie, sayfa gezinmesi ve web sitesinin güvenli alanlarına erişim gibi temel işlevleri etkinleştirerek bir web sitesi kullanıma yardımcı olur. Web sitesi bu cookie olmadan düzgün çalışamaz.
Tercih cookies, bir web sitesinin, tercih ettiğiniz diliniz veya bulunduğunuz bölgeniz gibi, web sitesinin davrandığını veya görünüşünü değiştiren bilgileri hatırlamasını sağlar.
İstatistik cookies, web sitesi sahiplerinin anonim olarak bilgi toplayıp bildirerek ziyaretçilerin web siteleriyle nasıl etkileşimde bulunduğunu anlamalarına yardımcı olabilir.
Pazarlama cookies, ziyaretçileri web sitelerinde izlemek için kullanılır. Amaç, bireysel kullanıcıya ilgi çekici ve böylece yayıncılar ve üçüncü taraf reklamverenler için daha değerli olan reklamları görüntülemektir.
Sınıflandırılmamış cookies, bireysel kurabiye sağlayıcıları ile birlikte sınıflandırma sürecinde olduğumuz cookies.
